Kupno przepiórek — na co patrzeć u hodowcy

Kupuj tam, gdzie pozwolą ci zobaczyć stado na własne oczy, i zacznij od mniejszej liczby ptaków, niż naprawdę chcesz. Dla większości początkujących najspokojniejszym wejściem są młode ptaki tuż przed dojrzałością nieśną: widzisz, co bierzesz, i nie potrzebujesz ani inkubatora, ani odchowalni. Sprzedający, który odpowiada bez ociągania i sam dopytuje, to już rzecz najważniejsza.

Jaja wylęgowe, pisklęta czy dorosłe ptaki

Każda droga kończy się grupą przepiórek, ale każda wymaga czego innego — sprzętu, czasu i gotowości do radzenia sobie z upadkami i z samcami.

Do jaj wylęgowych i piskląt należy jedna niewygodna prawda: mniej więcej połowa ptaków to samce, a więcej niż jednego na trzy do pięciu samic nie utrzymasz bez szkody dla grupy. Jeśli nie jesteś gotów rozstrzygnąć z góry, dokąd trafią nadliczbowe samce, kup od razu samice.

Po czym poznasz dobrze prowadzone stado

Pojedź tam. Półgodzinna wizyta mówi więcej niż każde ogłoszenie.

• Zapach. Kucnij; na wysokości ptaków czuć to, czego stojąc się nie wyczuwa. Ostry zapach amoniaku to najbardziej wymowny pojedynczy znak, jaki istnieje — znaczy wilgoć, przegęszczenie albo zbyt rzadkie sprzątanie.
• Sucho. Ściółka, która się sypie, a nie klei. Wilgotne plamy pod poidłem i w miejscach odpoczynku to początek niemal każdego kłopotu.
• Miejsce i struktura. Kryjówki, sucha kąpiel piaskowa, kilka miejsc do jedzenia i picia rozstawionych po przestrzeni, a nie wszystko w jednym kącie.
• Same ptaki. Gładkie, czyste upierzenie, jasne, szeroko otwarte oczy, ciche oddychanie. Grupa powinna na ciebie zareagować — podbiec albo uciec, ale nie siedzieć obojętnie.
• Oswojenie. Ptaki brane codziennie do ręki są czujne, ale nie spanikowane. Grupa, która zrywa się w górę cała naraz, rzadko bywała dotykana.
• Gotowość do udzielania informacji. Najlepszym testem jest pytanie, na które nie ma ładnej odpowiedzi: ile ptaków padło w minionym roku. Spokojna i konkretna odpowiedź znaczy, że ktoś naprawdę prowadzi stado. Wykręt albo „ani jeden” — że nie.
• Wiek ptaków. Hodowca go zna, a wiek ptaków rodzicielskich również. Jeśli nikt nie umie podać daty wyklucia, zapisy są w takim stanie jak pomieszczenie.

Pytania, które zadajesz przed zakupem

1. Ile dokładnie mają lat ptaki i z którego lęgu pochodzą.
2. Co teraz jedzą, jaka marka, jaka granulacja. Na czas przestawienia potrzebujesz małego zapasu tej paszy.
3. Czy to rodzeństwo. Żeby zbudować linię hodowlaną, potrzebujesz dwóch niespokrewnionych linii, inaczej za dwa lata utkniesz.
4. Czy wszystkie ptaki pochodzą z własnego stada sprzedającego i kiedy ostatnio dołączył do niego ptak z zewnątrz.
5. Czy w ostatnich miesiącach zdarzały się choroby, upadki albo leczenie.
6. Jak ptaki są utrzymywane — podłoga ze ściółką czy siatka, w budynku czy na dworze.
7. Przy samicach: czy już niosą i od kiedy.
8. Co trzeba załatwić z dokumentami, znakowaniem i rejestracją. Sprzedaż, rejestracja i wymagania higieniczne bywają regulowane różnie w zależności od regionu i powiatu; liczy się informacja od twojego powiatowego lekarza weterynarii albo z urzędu. Wyjaśnij to przed zakupem, nie po.

Ile ptaków na początek

Przy pierwszym stadzie sprawdzają się małe grupy — w chowie amatorskim wielu zaczyna od mniej więcej pięciu do dziesięciu ptaków. Przepiórki to zwierzęta stadne; poniżej czterech robi się niespokojnie, a pojedynczy ptak w ogóle nie wchodzi w grę.

O proporcji: jeśli chcesz tylko jaj do kuchni, trzymaj grupę złożoną z samych samic. To wariant najspokojniejszy, samice niosą bez samca dokładnie tak samo, nie ma zajeżdżonych ptaków ani wrzasku o świcie. Jeśli chcesz rozmnażać, dochodzi samiec na trzy do pięciu samic — mniej samic na samca oznacza starte grzbiety i niepokój. Dwa samce w małej grupie prawie nigdy nie kończą się dobrze.

Ptaki bierz w miarę możliwości z jednego źródła i w jednym wieku. Grupa złożona z dwóch stad przynosi dwie historie chorobowe i hierarchię dziobania, którą trzeba dopiero wywalczyć.

Transport

Transport to najcięższa godzina w życiu kupionego ptaka. Niech będzie krótki i nudny.

• Pojemnik: solidne, ciemne pudło transportowe albo karton z wieloma małymi otworami, na tyle niski, żeby ptaki nie mogły wzlecieć. Podłogę trzeba wyścielić, żeby nie była śliska.
• Rozdziel ptaki, jeśli są wśród nich samce albo pochodzą z różnych grup. W ciasnocie się dziobią. Nie przepełniaj, ale nie przesadzaj też w drugą stronę: ptaki nie powinny rzucać się po pudle.
• Upał jest groźniejszy niż zimno. Samochód na słońcu w kilka minut staje się pułapką. Jedź w chłodzie, rano albo wieczorem, postaw pudło we wnęce na nogi i nigdy nie zostawiaj auta na słońcu. Przy mrozie obowiązuje odwrotność: krótko i bez przeciągu.
• Woda nie ma czego szukać w pudle — chlapie i moczy ptaki. Na dłuższą drogę najprostszym rozwiązaniem jest plaster ogórka.
• Jedź prosto do domu, bez drugiego przystanku po drodze.

Pierwsze dni w domu

Wpuść ptaki i zostaw je w spokoju. Najpierw woda, potem znana im pasza od sprzedającego, którą przez jeden do dwóch tygodni powoli zamieniasz na własną. Nagła zmiana paszy razem z transportem i nowym otoczeniem to obciążenie o jedno za dużo.

W pierwszych dniach odpuść odwiedziny i każde branie do ręki, które nie ma powodu. Licz się z tym, że samice przez jeden do dwóch tygodni nie będą niosły — to normalne i nie świadczy o złym zakupie.

Jeśli masz już przepiórki, nowe trzymaj najpierw osobno: własna przestrzeń, własny sprzęt, obsługiwane zawsze na końcu, przez dwa do trzech tygodni. Potem najlepiej wpuść obie grupy równocześnie na świeżo urządzoną powierzchnię, żeby nikt nie bronił swojego terytorium.

Dlaczego okazje z ogłoszeń zwykle nimi nie są

Przeciwko samym ogłoszeniom nie ma nic — wielu dobrych hodowców właśnie tam się ogłasza. Przeciwko okazji już tak. Uderzająco tanie oferty rzadko biorą się z hojności, zwykle z jednej z trzech rzeczy: stado idzie do rozwiązania, bo ma kłopoty; samice mają najlepszy okres nieśności za sobą; albo to nadliczbowe samce sprzedawane jako „przepiórki”.

Trzy rzeczy dzielą ogłoszenie od zakupu:

• Odbiór u sprzedającego zamiast przekazania na parkingu. Niechęć do pokazania stada zawsze ma swój powód.
• Sprzedający, który zadaje pytania. Obojętność wobec tego, dokąd trafiają ptaki, oznacza zwykle tę samą obojętność wobec tego, jak były trzymane.
• Dostępny także potem. Hodowca, do którego za cztery tygodnie możesz zadzwonić z pytaniem, wart jest więcej niż różnica w cenie.

Oszczędność przy zakupie jest mała wobec tego, co kosztuje chory dokupiony ptak — w czasie, w ptakach i w przyjemności.