Kwartels houden: praktische gidsen

Poten en tenen bij kwartels — spreidbenen, gekrulde tenen, mestballetjes, zoolzweer

Wat kuikens helpt waarvan de poten zijwaarts wegglijden, waar gekrulde tenen vandaan komen, hoe u mestballetjes van de tenen haalt, wat zoolzweer is en wanneer een kreupele kwartel naar de dierenarts moet.

De meeste problemen met poten en tenen ontstaan in de eerste levensdagen of komen van de bodem. Veel valt te verhelpen als u er vroeg bij bent, sommige dingen alleen met de dierenarts. Hier staat hoe u elk probleem herkent en wat u doet.

Kuikens met spreidbenen

Een kuiken met spreidbenen zit met de poten zijwaarts gespreid en komt niet overeind. Meestal ligt het aan een gladde bodem in de eerste dagen: op glad papier, kunststof of de kale lade van de broedmachine glijden de poten weg. Als andere oorzaken worden temperatuurfouten tijdens het broeden en de voeding van de ouderdieren genoemd.

Voorkomen is eenvoudig: de eerste vijf tot zeven dagen ligt er ruw papier op de bodem, bijvoorbeeld golfkarton of keukenpapier, zoals beschreven in het artikel “Kwartelkuikens opfokken”.

Is het al gebeurd, dan helpt een kluister als u er vroeg bij bent: een zacht bandje, bijvoorbeeld een smal reepje pleister, om beide poten boven de voeten, zodat de poten op normale breedte onder het lichaam staan. Het bandje wordt dagelijks vernieuwd en mag niet insnoeren; voer en water moeten bereikbaar blijven. Staat het kuiken stevig, dan gaat het bandje eraf, vaak na een paar dagen. Hoe eerder u begint, hoe beter; verbetert het niet, dan naar de dierenarts.

Gekrulde tenen bij kuikens

Krullen de tenen naar binnen en loopt het kuiken op de hakken, groeit het slecht en ziet het er zwak uit, dan is de meest voorkomende oorzaak een tekort aan riboflavine (vitamine B2) bij snelgroeiende kuikens die ongeschikt voer krijgen. Vroeg ontdekt herstellen de kuikens met riboflavine vaak; bestaat de vergroeiing al lang, dan blijft ze. De dosis bepaalt de dierenarts. Voorkomen: een startvoer voor kwartel-, kalkoen- of fazantenkuikens, zoals beschreven in het artikel “Kwartels voeren”.

Mestballetjes aan de tenen

Op vochtig, vuil strooisel drogen mest en strooisel rond de tenen tot harde balletjes. Bij kuikens kunnen de tenen daardoor scheef vastgroeien. Trek de balletjes niet los, anders gaan nagels en huid mee. Laat de poten weken in een ondiep bakje lauw water tot de mest zacht wordt en haal hem dan voorzichtig los; wat niet loslaat, weekt u de volgende dag opnieuw. Voorkomen: droog, schoon strooisel, natte plekken meteen vervangen.

Zoolzweer

Zwelt het voetkussen op, vaak met een donkere korst in het midden, en loopt het dier kreupel, dan is het meestal zoolzweer (Engels bumblefoot). Bacteriën, vooral stafylokokken, dringen via kleine wondjes de zool binnen, op een harde, ruwe, natte of vuile bodem. Zware dieren en hanen hebben er vaker last van. Zoolzweer hoort bij de dierenarts. Voorkomen: droog, schoon strooisel en in kooien gaas met een passende maaswijdte zonder scherpe randen.

Volwassen kwartels die kreupel lopen

Loopt een volwassen kwartel kreupel, dan zit er meestal een verwonding achter: in het gaas verstrikt, aan een scherpe rand opengehaald, bij een rangordegevecht gepikt of bij het opvliegen tegen het plafond gestoten. Bekijk tenen, voeten en poten goed en zet het dier apart, zodat de andere het niet pikken. Wordt het na een of twee dagen niet beter of eet het niet, dan naar de dierenarts.

Bij jonge, snelgroeiende dieren kan de pees boven de hak zijwaarts wegglijden (perosis); de poot staat dan opzij. Een bekende oorzaak is een tekort aan mangaan, vaak samen met andere voedingsstoffen zoals choline. Een passend volledig voer voorkomt het.

Veelgestelde vragen

Wat doe ik als een kwartelkuiken de poten zijwaarts spreidt?
Zet het meteen op een ruwe bodem, zoals keukenpapier, en houd de poten vroeg op normale breedte bij elkaar met een zacht bandje dat u dagelijks vernieuwt. Staat het kuiken stevig, dan gaat het bandje eraf. Verbetert het niet, dan naar de dierenarts.
Waarom krijgen kwartelkuikens gekrulde tenen?
Meestal door een tekort aan riboflavine (vitamine B2) bij ongeschikt voer. Vroeg ontdekt herstellen de kuikens met riboflavine vaak; de dosis bepaalt de dierenarts. Voorkomen: startvoer voor kwartel-, kalkoen- of fazantenkuikens.
Hoe krijgt u mestballetjes van de tenen?
Laat ze weken in lauw water en haal ze voorzichtig los, niet lostrekken, anders scheuren nagels en huid. Wat niet loslaat, de volgende dag opnieuw weken.
Wat is zoolzweer bij kwartels?
Een ontsteking van het voetkussen, meestal door stafylokokken na kleine wondjes in de zool; het kussen zwelt op en het dier loopt kreupel. Dat hoort bij de dierenarts. Droog, schoon strooisel voorkomt het.
Waarom loopt mijn kwartel kreupel?
Meestal door een verwonding: in het gaas verstrikt, aan scherpe randen, bij gevechten of bij het opvliegen. Zet het dier apart en bekijk het; wordt het na een of twee dagen niet beter of eet het niet, dan naar de dierenarts.