Kwartels houden: praktische gidsen
Broeden, voeren, legproductie, huisvesting en de winter — praktische gidsen voor het houden van kwartels, met cijfers als werkbare marges in plaats van verzonnen precisie.
Kwartels in kooien houden — voor- en nadelen, maten, inrichting
Kooien houden de eieren schoon en sparen ruimte, maar ze nemen kwartels het krabben en het zandbad af. Voor- en nadelen, maten, bodem, etages en wat in elke kooi hoort.
Kwartels kunnen in kooien worden gehouden; in grote bedrijven is dat de regel. De kooi houdt eieren en voer schoon, spaart ruimte en maakt de controle eenvoudig. Maar ze neemt de dieren beweging, krabben en het zandbad af. Of ze bij u past, hangt af van het aantal dieren en van hoeveel van die nadelen u opvangt.
Op het erf van de auteur woonden de volwassen dieren in kooien; de kuikens groeiden op in de opfokbak.
Wat voor de kooi pleit
- Schone eieren. De bodem helt licht naar voren. De eieren rollen uit het vak in een goot, de mest valt door het gaas op een plaat. De eieren liggen niet in de mest en worden van buitenaf geraapt.
- Weinig contact met mest. Wat door het gaas valt, ligt niet meer onder de dieren.
- Ruimte. Kooien kunnen op elkaar worden gezet. Voor 50 dieren volstaat een batterij met een grondvlak van 0,6 × 1,2 meter en een hoogte van 1,8 meter.
- Overzicht. Eén vak is één groep: fokgroepen blijven gescheiden, en leg en voerverbruik zijn per vak te tellen.
- Voer. Voerbak en drinkbak hangen buiten. De dieren krabben er niets uit, en er komt geen mest in.
Wat tegen de kooi pleit
- Geen krabben en geen zandbad. Op het gaas ligt geen enkel substraat. Zonder zandbad wordt het verenkleed dof en vettig; een bak met zand hoort daarom ook in de kooi.
- Weinig beweging. In de commerciële houderij heeft elk dier 100 tot 130 vierkante centimeter. Dat is een ondergrens voor de productie, geen maat voor het welzijn.
- De poten. Gaas met te grote mazen of scherpe randen verwondt tenen en voetzolen.
- Rust. Te weinig ruimte, fel licht en vreemde dieren die in een groep worden gezet, leiden tot verenpikken en zelfs kannibalisme.
- Werk. De mestplaten moeten dagelijks worden geleegd, anders loopt het ammoniakgehalte in de lucht op.
De maten
- Hoogte: laag. De vakliteratuur noemt 15 tot 25 centimeter vrije hoogte. Kwartels vliegen bij schrik recht omhoog; een lage kooi met een dak van stof of zacht net voorkomt dat ze hun kop stoten.
- Bodem: gaas met mazen van 10 × 10 millimeter. De poten vinden er houvast op en de mest valt erdoorheen. De bodem helt 8 tot 10 graden naar voren en loopt vooraan uit in een goot waarin de eieren rollen.
- Oppervlak: 100 tot 130 vierkante centimeter per dier in de commerciële houderij, 125 en meer voor fokdieren. Een vak van 80 × 40 centimeter is genoeg voor één haan met vier tot zes hennen.
- Voer en water: de voerbak hangt voor aan de buitenkant, en de dieren eten door openingen waar alleen kop en hals doorheen passen; de drinkbak hangt achter.
- Mest: een plaat onder elk vak, dagelijks geleegd.
Meerdere etages
De onderste etage staat 80 tot 100 centimeter boven de vloer: onderaan tocht het het sterkst, en op die hoogte zijn alle vakken te verzorgen zonder te bukken. Meer dan drie tot vier etages worden het niet, anders hebt u voor de bovenste een opstapje nodig. De bovenste etage krijgt een afdekking, omdat het licht daar het felst is.
Wat in elke kooi hoort
- een bak met 5 tot 7 centimeter zand voor het zandbad, ongeveer twee lichaamslengtes lang;
- een zacht dak;
- een schaduwrijkere hoek, want kwartels zoeken die op;
- vaste groepen, want elke verplaatsing kost eieren;
- rustig werken bij de kooi en geen fel licht.
Kooi of hok met strooisel?
| Kooi | Hok met strooisel | |
|---|---|---|
| Eieren | schoon, rollen in de goot | worden geraapt, deels vuil |
| Ruimte per dier | 100–130 cm² in de commerciële houderij | 0,2–0,3 m² in de hobbyhouderij |
| Krabben en zandbad | alleen met een zandbak | op het hele oppervlak |
| Groepen scheiden en tellen | eenvoudig, per vak | meer werk |
| Schoonmaken | platen elke dag | strooisel wanneer nodig |
Voor een kleine groep in de tuin past een hok met strooisel meestal beter. Wie eieren verkoopt of fokstammen gescheiden houdt, heeft het met kooien makkelijker — dan wel met een zandbak en zoveel ruimte als mogelijk is. Welke eisen aan het houden gelden, verschilt per land en regio; vraag het vóór de bouw na bij de veterinaire dienst.
De cijfers en maten in dit artikel komen uit de bundel “Kwartels houden” van L. A. Zadorozjnaja (2005) en uit Stele, Osmanjan, Afanasjev, “Eierproductie in de pluimveehouderij” (2011).
Veelgestelde vragen
- Hoe hoog moet een kwartelkooi zijn?
- Laag: 15 tot 25 centimeter vrije hoogte, met een dak van stof of zacht net. In een hogere kooi vliegen de dieren bij schrik op en verwonden ze hun kop.
- Hoeveel kwartels passen in een kooi?
- In de commerciële houderij rekent men met 100 tot 130 vierkante centimeter per dier, voor fokdieren met 125 en meer. Een vak van 80 × 40 centimeter is genoeg voor één haan met vier tot zes hennen.
- Hebben kwartels in een kooi een zandbad nodig?
- Ja. Op het gaas ontbreekt elk substraat; een bak met 5 tot 7 centimeter zand vervangt het zandbad.
- Welke bodem is goed in een kooi?
- Gaas met mazen van 10 × 10 millimeter, dat 8 tot 10 graden naar voren helt, met een mestplaat eronder. Vooraan loopt de bodem uit in een goot voor de eieren.
- Is het houden van kwartels in kooien toegestaan?
- Dat verschilt per land en regio. Vraag het vóór de bouw na bij de veterinaire dienst.