Kwartels houden: praktische gidsen
Broeden, voeren, legproductie, huisvesting en de winter — praktische gidsen voor het houden van kwartels, met cijfers als werkbare marges in plaats van verzonnen precisie.
Kwarteleieren — wat klopt en wat niet: cholesterol, salmonella, allergie, rauw eten
Wat er over kwarteleieren wordt verteld en wat metingen en onderzoek erover zeggen: voedingswaarden vergeleken met een kippenei, cholesterol, salmonella, allergie, rauwe eieren, bevruchte eieren, straling en houdbaarheid.
Over kwarteleieren wordt veel beloofd: minder cholesterol dan in een kippenei, geen salmonella, goed tegen allergieën, rauw het gezondst, bescherming tegen straling. Hier staat wat metingen en onderzoek erover zeggen. Kort gezegd: een kwartelei is goed voedsel, maar het is een ei zoals elk ander.
Voedingswaarden: als een kippenei, alleen kleiner
| per 100 gram | Kwartelei | Kippenei |
|---|---|---|
| Energie | 158 kcal | 143 kcal |
| Eiwit | 13,1 g | 12,6 g |
| Vet | 11,1 g | 9,5 g |
| Cholesterol | 844 mg | 372 mg |
| IJzer | 3,7 mg | 1,8 mg |
| Vitamine B12 | 1,6 µg | 0,9 µg |
| Riboflavine (vitamine B2) | 0,79 mg | 0,46 mg |
| Vitamine A | 156 µg | 160 µg |
Per 100 gram liggen de meeste waarden dicht bij elkaar. Kwarteleieren bevatten iets meer vet, ijzer en B-vitamines — en ruim twee keer zoveel cholesterol. Een kwartelei weegt ongeveer 9 gram, een groot kippenei ongeveer 50; vijf tot zes kwarteleieren staan dus gelijk aan één kippenei.
Cholesterol
“Kwarteleieren bevatten bijna geen cholesterol” — dat klopt niet. Per 100 gram is het 844 milligram, in een kippenei 372. Eén kwartelei bevat ongeveer 76 milligram, vijf kwarteleieren ongeveer 380 — evenveel als twee grote kippeneieren. Moet u op uw cholesterol letten, tel kwarteleieren dan net zo als kippeneieren, en naar gewicht zelfs zwaarder.
Salmonella
“Kwartels krijgen geen salmonella, hun eieren kun je rauw eten” — ook dat klopt niet. In een onderzoek naar 48 kwarteleieren van een hobbyhouderij in Servië werd op 6 schalen salmonella gevonden, namelijk Salmonella Enteritidis (Tasić, 2022). Grote onderzoeken naar hoe vaak dat bij kwarteleieren voorkomt, zijn er nauwelijks. Voor jonge kinderen, ouderen en mensen met een verminderde weerstand is het risico op een salmonella-infectie groter; zij eten eieren alleen goed doorgekookt.
Allergie
“Kwarteleieren veroorzaken geen allergie en helpen er zelfs tegen” — nee. Kwarteleieren bevatten vergelijkbare eiwitten als kippeneieren. In een klein onderzoek met twaalf jonge kinderen die allergisch waren voor kippeneiwit, reageerden er vijf in een huid- of provocatietest ook op gekookt kwarteleiwit (Lee en collega's, 2021). Er bestaan ook allergieën alleen voor kwartelei: een meisje van tien dat kippeneieren verdroeg, kreeg na een rauw kwartelei een anafylactische reactie (Caro Contreras en collega's, 2008). Heeft u een eiallergie, probeer kwarteleieren dan alleen na overleg met uw allergoloog.
Rauw of gekookt
“Rauw zijn kwarteleieren het gezondst” — nee. Het lichaam neemt de eiwitten uit een gekookt ei veel beter op: in een onderzoek werd van de eiwitten uit gekookt ei 91 procent verteerd, uit rauw ei 51 procent (Evenepoel en collega's, 1998). Het rauwe eiwit bevat bovendien avidine, dat de vitamine biotine bindt; goed koken maakt het onwerkzaam. Daar komt het salmonellarisico nog bij.
Bevruchte eieren
“Bevruchte eieren zijn gezonder” — verschillen in voedingswaarde tussen bevruchte en onbevruchte eieren zijn niet bekend. Voor consumptie-eieren is geen haan nodig: hennen leggen zonder haan net zo goed (zie “Heeft u een kwartelhaan nodig?”).
Bescherming tegen straling
“Kwarteleieren beschermen tegen straling en helpen na Tsjernobyl” — daarvoor is geen klinisch bewijs. De Australische consumentenorganisatie CHOICE onderzocht in 2011 de reclame van een verkoper die kwarteleieren onder meer aanprees tegen stralingsschade “zoals na Tsjernobyl”, een hoog cholesterol en diabetes, en vond in de medische vakliteratuur geen enkel klinisch onderzoek dat zulke geneeskrachtige werking aantoont.
Houdbaarheid
“Kwarteleieren bederven niet, lysozym houdt ze maandenlang vers” — nee. Lysozym zit in het eiwit van elk ei, ook in dat van een kippenei. Ongekoeld blijven kwarteleieren ongeveer een tot twee weken goed, steeds gekoeld tot 60 dagen (zie “Hoe lang zijn kwarteleieren houdbaar?”).
Veelgestelde vragen
- Bevatten kwarteleieren minder cholesterol dan kippeneieren?
- Nee. Per 100 gram bevatten kwarteleieren 844 milligram cholesterol, kippeneieren 372. Vijf kwarteleieren bevatten ongeveer evenveel cholesterol als twee grote kippeneieren.
- Kunt u kwarteleieren rauw eten?
- Dat is af te raden. Ook kwarteleieren kunnen salmonella dragen, en de eiwitten uit een rauw ei neemt het lichaam slechter op. Jonge kinderen, ouderen en mensen met een verminderde weerstand eten eieren alleen goed doorgekookt.
- Mag u kwarteleieren eten als u allergisch bent voor kippenei?
- Alleen na overleg met uw allergoloog. Een deel van de mensen met een kippeneiallergie reageert ook op kwartelei, en er bestaan allergieën alleen voor kwartelei.
- Zijn kwarteleieren gezonder dan kippeneieren?
- Per 100 gram lijken ze sterk op elkaar: iets meer vet, ijzer en B-vitamines, maar ruim twee keer zoveel cholesterol. Vijf tot zes kwarteleieren wegen evenveel als één groot kippenei.
- Zijn bevruchte kwarteleieren gezonder?
- Daar wijst niets op: verschillen in voedingswaarde tussen bevruchte en onbevruchte eieren zijn niet bekend. Hennen leggen ook zonder haan.